Depressie bij volwassenen | Mentaal Beter

Depressie bij volwassenen

Wat is een depressie?

Iedereen herkent wel eens tijden dat men zich moe voelt en snel moet huilen. Het is dan moeilijk om de normale dingen te doen. Het gevoel van een dip overheerst. Vaak zijn deze symptomen van korte duur. Bij een depressie spreken we niet meer van een dip, maar houden deze klachten aan en worden ze zwaarder. Therapie is dan een verstandige keuze om eerder van deze klachten af te komen en verergering te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf mensen ooit met een depressieve stoornis te maken krijgt.

Wat zijn de kenmerken van een depressie?

Er wordt gesproken van een depressie als minstens 5 van onderstaande kenmerken langer dan twee weken aanhouden. Het gaat dan onder andere om:

  • een aanhoudende sombere stemming 
  • een duidelijk verminderde interesse en plezier hebben in allerlei (dagelijkse) activiteiten
  • vermoeidheid, weinig energie en lusteloosheid
  • een verstoord slaappatroon: slecht of juist heel veel slapen
  • geen trek hebben in eten of juist heel veel snoepen
  • het liefst in bed blijven liggen en overal tegenop zien
  • onredelijk geprikkeld reageren
  • concentratieproblemen
  • terugkerende gedachten aan de dood of aan zelfmoord

Het hebben van deze kenmerken van depressie betekent niet automatisch dat er een depressie speelt. Herken je veel van de symptomen, raadpleeg dan een psycholoog of de huisarts. 

Oorzaken

Veel verschillende oorzaken kunnen een rol spelen bij een depressie. Dit verschilt per persoon. Depressieve gevoelens kunnen opgewekt worden als je al lange tijd op je tenen loopt, in rouw of angstig bent, of burn-out klachten hebt maar toch doorgaat omdat je hoopt dat het dan beter zal gaan. Daarnaast kunnen de volgende zaken ook een grote rol spelen:

  • erfelijkheid: depressie komt voor in de familie
  • het innemen van bepaalde medicatie
  • alcohol en drugsgebruik 
  • langdurige overbelasting: te lang doorgaan over de grenzen van je draagkracht
  • verandering in de leefsituatie of gezondheid 
  • eenzaamheid, uitzichtloze leefsituatie in combinatie met nare gebeurtenissen in het leven
  • heftige hormoonschommelingen in combinatie met grote veranderingen, zoals de geboorte van een kind, kan leiden tot een post natale depressie
  • een slecht voedings- en eetpatroon: eenzijdig met weinig vitaminen in combinatie met weinig bewegen
  • vermindering of verstoring van hersenactiviteit bij ouderen: op oudere leeftijd verandert de hersenactiviteit rond de frontale gebieden in het brein, welke verantwoordelijk zijn voor het plannen en beheersen van gedachten.
Vanaf een jongvolwassen leeftijd kunnen tevens psychosociale factoren tot een depressie leiden. Je kunt dan denken aan negatieve gevoelens over vrienden, werk, de toekomst of rouwen om een overledene. Weinig sociaal contact met anderen kan het depressieve gevoel versterken.

Kenmerken depressie: niet meer genieten, altijd moe en somber, geen zin meer in het leven...

Gevolgen

Een sombere stemming en negatieve gedachten zijn zeer kenmerkend voor een depressieve stoornis. Gebeurtenissen uit de krant bijvoorbeeld, die normaal gesproken gerelativeerd worden, krijgen een zware, soms onredelijk zorgelijke, betekenis. Veel gebeurtenissen worden op zichzelf betrokken en in veel gevallen denkt iemand met een depressie negatief over zichzelf of over zijn mogelijkheden. Dit kan direct effect hebben op werkprestaties. De gevolgen van een depressie zijn groter naarmate de stoornis langer duurt en de klachten in ernst toenemen. Het is van groot belang er snel bij te zijn om de neerwaartse spiraal tijdig te doorbreken.

Behandeling en diagnostiek

Niet iedere depressieve, sombere of verdrietige stemming is een psychische aandoening. Een psycholoog kan vaststellen door middel van diagnostisch onderzoek of iemand daadwerkelijk een depressie heeft en hier een behandeling voor aanbieden. Binnen Mentaal Beter worden behandelingen aangeboden op basis van cognitieve gedragstherapie (CGT) en interpersoonlijke therapie (IPT) soms in combinatie met anti-depressiva

De mate van depressie heeft invloed op de keuze voor een behandeling. Voor lichte depressies zijn er eerste-stap interventies, zoals:

  • Counseling
  • E-Health therapie, zoals Moodlifter of Kleur je Leven
  • Lichamelijk therapie, zoals running therapy
  • Activerende begeleiding

Voor een depressie zijn er behandelingen, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), interpersoonlijke therapie (ITP) en kortdurende psychodynamische therapie (KDP).

Cognitieve gedragstherapie gaat vooral uit van de invloed van denken op het gevoelsleven en op het handelen. Wie belangrijke zaken en gebeurtenissen in zijn leven gewoonlijk vanuit een negatief standpunt bekijkt, wordt makkelijker angstig, somber of geïrriteerd, met alle negatieve gedragingen tot gevolg. In de behandeling wordt geleerd de gedachten anders te sturen en helpende gedachten te plaatsen op de plaats van de negatieve gedachten.

Er zijn goede ervaringen opgedaan met cognitieve therapie via het internet therapieprogramma Kleur je Leven.

Mentaal Beter biedt Kleur je Leven aan in combinatie met gesprekstherapie. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat deze combinatie succesvol is.

Interpersoonlijke therapie gaat uit van het idee dat veranderingen in belangrijke relaties een depressie kunnen uitlokken bij mensen die daar gevoelig voor zijn. De therapie richt zich op het onderzoeken hoe het contact met belangrijke anderen verloopt en hoe deze wellicht invloed hebben op de depressieve klachten.

Bij kortdurende dynamische psychotherapie ligt de focus op het goed kunnen omgaan met minder prettige gevoelens. Dit zijn gevoelens zoals angst, verlegenheid, schaamte of verdriet. Het accepteren en goed met deze gevoelens omgaan geeft ruimte voor gevoelens van blijdschap, durf en zelfvertrouwen.

In sommige gevallen is het noodzakelijk dat de gesprekstherapie gecombineerd wordt met medicatie, zoals anti-depressiva. In dat geval wordt er een afspraak gemaakt met een psychiater van Mentaal Beter.


Lees ook:

Bel mij voor een afspraak
Online test depressie
Interview met Alex over zijn depressie


interview over depressie - depressieve gevoelensIk twijfelde aan mezelf als vader en als werkgever. Het putte me uit en ik was continu moe.

Zoek een praktijk
v
Toon praktijken