Vormen van somatisch-symptoomstoornis/somatoforme stoornis

In de DSM-5, diagnostisch handboek voor psychologie, worden de somatoforme stoornissen nu somatisch-symptoomstoornissen genoemd. De meest voorkomende somatisch-symptoomstoornissen zijn:

Somatisch-symptoomstoornis/Somatisatiestoornis

Een somatisch-symptoomstoornis is een ernstige, chronische aandoening. Hierbij hebben mensen last van talloze lichamelijke klachten waarvoor geen medische verklaring te vinden is zoals:

  • hoofdpijn
  • misselijkheid
  • buikpijn
  • vermoeidheid
  • flauwvallen
  • pijn bij rug, buik, borst en hoofd 
Deze klachten worden vaak beschreven als ondraaglijk. Er kan binnen de somatisch-symptoomstoornissen onderscheid gemaakt worden of iemand voornamelijk pijn ervaart of juist andere lichamelijke klachten. Bij een pijnstoornis ervaren mensen pijn, vaak zonder, maar ook mét een medische oorzaak, waarbij psychische factoren een rol spelen bij het begin, de ernst, de verergering of het voortduren van de pijn.

Conversiestoornis

Conversie betekent letterlijk omzetten. Een conversiestoornis zet bepaalde psychische problemen om in iets lichamelijks. Dit is een onbewust proces. Voor de medische wereld zijn de klachten vaak een raadsel: iemand kan van de ene op de andere dag opeens niet meer praten, is verlamd, doof of blind. De medische oorzaak hiervan is echter niet te vinden.

Hypochondrie/Ziekteangststoornis

Mensen met hypochondrie ervaren constant de angst dat ze een ernstige ziekte hebben, ondanks dat dit door onderzoek wordt uitgesloten.

Psychische factoren die somatische aandoeningen beïnvloeden

Bij deze mensen is er een somatische aandoening aanwezig, daarnaast hebben psychische of gedragsfactoren een ongunstige invloed op de somatisch aandoening. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld psychische factoren die een negatieve invloed kunnen hebben op herstel of verergering van de klachten veroorzaken. Je kan hierbij denken aan psychische klachten die een negatieve invloed hebben op de therapietrouw.

Nagebootste stoornis/Pathomimie

Mensen met een nagebootste stoornis wekken lichamelijke of psychische klachten doelbewust op. Mensen presenteren zich als ziek, gehandicapt of gewond en gebruiken misleidend gedrag. Soms worden verschijnselen van ziekte doelbewust opgewerkt bij iemand anders, bijvoorbeeld als een ouder een kind bewust als ziek, gehandicapt of gewond presenteert.

Andere gespecificeerde somatisch-symptoomstoornis of verwante stoornis

Bij een andere gespecificeerde somatisch-symptoomstoornis is er sprake van klachten, zonder dat daar een medische verklaring voor is gevonden en zonder dat er sprake is van een andere psychische stoornis. Soms wordt er wel een medische oorzaak gevonden, echter zijn de klachten dan veel ernstiger dan men zou verwachten bij de oorzaak. Er wordt gedacht dat de klachten worden versterkt door een psychische component. Voorbeelden hiervan zijn klachten als:

  • vermoeidheid
  • verlies van eetlust
  • problemen met maag-darmkanaal
  • problemen met de urinewegen

Stoornis van de lichaamsbeleving/Morfodysfore stoornis/BDD

Deze stoornis valt in de DSM-5, diagnostisch handboek voor psychologie, onder de obsessief compulsieve stoornissen en niet meer onder de somatisch-symptoomstoornissen. Wij hebben deze stoornis hier nog beschreven, omdat deze voorheen wel onder de somatoforme stoornissen viel. Met een stoornis van de lichaamsbeleving, ook wel morfodysfore stoornis genoemd, wordt een bepaald deel van het lichaam anders ervaren dan het in werkelijkheid is. Een neus kan in hun beleving er twee keer zo groot uitzien dan deze in werkelijkheid is. Vaak bestaat er veel onvrede over hoe het lichaam eruitziet en worden door die persoon gezien als afwijkend. Hierdoor zijn zij vaak obsessief veel bezig met het uiterlijk wat zich kan uiten in dwanghandelingen.


Online Aanmelden Volwassenen

Interview met Els over haar somotoforme stoornis

"Ik wilde zo graag weer de dingen doen die ik leuk vond, maar ik merkte dat ik eigenlijk niet meer wist wat dat was. Sinds de geboorte van de oudste bestond mijn leven alleen uit werken en voor mijn gezin zorgen."

Zoek een praktijk
v
Toon praktijken