Piekeren: 'de verkeerde kant op fantaseren'

schematherapie - gedragspatronen

Piekeren komt heel vaak voor. Bijna iedereen piekert wel eens. Bijvoorbeeld over een moeilijke situatie op het werk, of op de studie. U kan dan de gedachte aan het aankomende gesprek met uw manager niet uit uw hoofd zetten, of u kunt niet ontspannen omdat u telkens aan de toets van morgen denkt.

Meestal zijn dit voorbijgaande momenten, waarna de zorgen weer verdwijnen. Maar er zijn veel mensen die vaak piekeren, piekeren over kleine zaken en het piekeren niet kunnen stoppen. Als het piekeren uit de hand loopt, gaat het vaak samen met slaapproblemen, spanningsklachten en somberheid. Het kan leiden tot psychische stoornissen zoals depressies en de pieker-stoornis (gegeneraliseerde angststoornis).

In de jaren ’70 van de vorige eeuw deed de Amerikaanse psycholoog Borkovec veel onderzoek naar piekeren. Hij deed aanvankelijk onderzoek naar patiënten met slaapstoornissen en ontdekte dat ‘chronic worry’ de meest voorkomende factor is bij slaapproblemen. Mensen met slaapproblemen lagen vaak malend wakker. Hij heeft zich in het vervolg van zijn wetenschappelijke loopbaan toegelegd op het concept ‘worry’ (piekeren). Piekeren is volgens hem een poging om ongewenste gebeurtenissen te voorkomen, of om nare beelden of gedachten te vermijden.

Bij Mentaal Beter werken wij met goed onderzochte behandelmethodes. Een veelbelovende nieuwe behandeling voor de piekerstoornis is de ‘metacognitieve therapie’. Met deze methode leert u dat piekeren aangeleerde reactie is die te veel uit de hand gelopen is. Hoewel het continu piekeren en gespannen zijn zeer onprettig is, is het wel ongevaarlijk. In de therapie zal de behandelaar u helpen stil te staan bij de meest beangstigende pieker-gedachten. Zo kunt u ook ervaren dat deze beangstigende gedachten niet schadelijk zijn.

Vervolgens zal de behandelaar u helpen te onderzoeken of piekeren u eigenlijk wel helpt. En met uw behandelaar leert u andere manieren aan om met stress om te gaan. Zo zal u leren kijken naar alles wat er goed gaat in plaats van piekeren over zaken die mis kunnen gaan. U zal leren fantaseren over een positieve afloop van een zorgelijke situatie.

In Nederland heeft Colin van der Heiden een mooi boek geschreven over deze behandeling. Het boek heet ‘Stop met Piekeren’. Het is eigenlijk een hulpmiddel bij therapie, maar zou ook als zelfhulp boek kunnen dienen.

Daarnaast bieden wij bij Mentaal Beter ook mindfulness-trainingen aan. In deze training leert u op een niet-oordelende manier te kijken naar situaties en gedachten. Dit kan helpen om de gedachten te zien voor wat ze zijn, zonder er meteen door in paniek te hoeven raken. 

Ricardo Trinidad, maart 2016

Lees meer blogs

Zoek, vind en waardeer zorgaanbieders op ZorgkaartNederland.nlTrinidad, R.B. is gewaardeerd op ZorgkaartNederland. Bekijk alle waarderingen of plaats een waardering