In Nederland - en ook bij Mentaal Beter - worden diagnoses gesteld aan de hand van een Amerikaans classificatiesysteem: de DSM-IV-TR (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), beter bekend als DSM.
Over het stellen van diagnoses is veel discussie. Dat geldt ook voor de diagnoses in de DSM. De DSM is een systeem om te bevorderen dat therapeuten dezelfde diagnoses stellen. Desondanks zien we dat verschillende therapeuten soms tot verschillende diagnoses komen.
De professionals van Mentaal Beter proberen verder te kijken dan een DSM-classificatie. Aan de hand van de intake ontwikkelt de therapeut zijn visie op hoe problemen zijn ontstaan en in stand worden gehouden. De DSM-classificatie, is daar slechts een onderdeel van.
De DSM-IV doet geen uitspraken over de oorzaken van een psychische stoornis. Het voldoen aan de criteria van een depressie, zegt niets over de oorzaken die daaraan ten grondslag zouden kunnen liggen.
Om de complexiteit van psychische klachten recht te kunnen doen wordt binnen de DSM gebruik gemaakt van 5 assen. Deze belichten diverse aspecten die een rol kunnen spelen bij psychische problemen:
- As I Klinische stoornissen
Andere aandoeningen en problemen die een reden voor zorg kunnen zijn
- As II Persoonlijkheidsstoornissen
Zwakzinnigheid
- As III Somatische (lichamelijke) aandoeningen
- As IV Psychosociale en omgevingsproblemen
- As V Algehele beoordeling van het functioneren
As I Hier kunt u bijvoorbeeld denken aan een depressie, angst- en paniekklachten, maar ook aan relatieproblemen of - bij kinderen - gedragsproblemen. As I problematiek is vaak, maar niet altijd, de reden van aanmelding. Er kan sprake zijn van meerdere As I classificaties.
As II Een persoonlijkheidsstoornis wordt beschreven als ‘een duurzaam patroon van innerlijke ervaringen en gedragingen die binnen de cultuur van betrokkene duidelijk afwijken van de verwachtingen’. Dit uit zich op de manier waarop iemand denkt, voelt, doet, relaties aangaat en omgaat met impulsen. We spreken van persoonlijkheidstrekken als iemand niet voldoet aan de criteria van een persoonlijkheidsstoornis.
Daarnaast wordt op deze as vermeld of iemand verstandelijke beperkingen heeft die van invloed kunnen zijn op de behandelmogelijkheden.
As III Lichamelijke aandoeningen kunnen op verschillende manieren van invloed zijn of verband houden met psychische stoornissen. Sommige lichamelijke aandoeningen kunnen psychische klachten veroorzaken (een slecht werkende schildklier kan bijvoorbeeld depressieve klachten veroorzaken. In dit geval moet de schildklier worden behandeld en niet de depressie). Andere lichamelijke aandoeningen kunnen door hun (chronische) aanwezigheid psychische belasting geven (bijvoorbeeld diabetes).
As IV Psychosociale en omgevingsproblemen zijn factoren die de diagnose, de behandeling en de prognose van psychische stoornissen (as I en II) kunnen beïnvloeden. Ze zijn vaak niet de reden tot aanmelding. Bij deze factoren wordt gekeken naar gezinsproblemen, problemen in de sociale omgeving, studie of werkproblemen, zorgen op het gebied van wonen of financiën, problemen om over gezondheidszorg te kunnen beschikken, problemen met justitie of politie.
As V Algehele beoordeling van functioneren. Op deze as wordt uitsluiten gekeken naar het psychisch, sociaal en beroepsmatig functioneren; oftewel de ernst van de klachten en de mate waarin iemand daardoor belemmeringen in het functioneren van ondervindt.
Voor meer informatie hierover over zie: http://www.trimbos.nl
DBC
DBC staat voor Diagnose Behandel Combinatie. Dit systeem is een manier van werken en registreren die is ingevoerd om de kosten van (geestelijke) gezondheidszorg inzichtelijk te maken. Deze manier van werken is sinds 1 januari 2006 van toepassing in de geestelijke gezondheidszorg. Er is momenteel nog sprake van een overgangssituatie.
Een DBC is het geheel van alle activiteiten en verrichtingen door een (medisch) specialist en de instelling, die voortvloeien uit de zorgvraag/diagnose van de cliënt. In de DBC wordt enerzijds de directe face-to-face tijd met de cliënt geregistreerd, maar ook de ondersteunende handelingen - zoals verslaglegging, brieven of telefonische contacten/overleg met derden (huisarts, een instelling of bedrijfsarts) – die relevant zijn bij de behandeling van een cliënt. Zo wordt dus geregistreerd welke diagnose is gesteld met daaraan gekoppeld welke handelingen zijn verricht in hoeveelheid minuten.